Lezing op 27 nov 2025

Thursday the 27th of November 2025 at 20 hrs at the

Antwerp Maritime Academy / Hogere Zeevaartschool

Noordkasteel Oost 6, Antwerpen

“75 Years WESTHINDER 3”

 Guest Speakers:

Marc Van Peel  –  Dirk Demeulemeester
Voorzitter & Bestuurder Maritiem Patrimonium

https://mpmstichting.be

P.S:  Koninklijk Gallois Genootschap  offers a drink to the participants

Een lichtbaken op volle zee

Lichtschepen duidden ondiepe hindernissen onder de waterspiegel aan. Met krachtige lichtsignalen of oorverdovende geluidssignalen bij mist, gaven ze de vaarroute aan. Het eerste lichtschip in België dateert van 1848. Het beveiligde de Paardenmarkt, een zandbank voor de Oostkust. Latere lichtschepen lagen ter hoogte van de zandbanken Wielingen, Wandelaar en West-Hinder. De lichtschepen kregen de naam van de ondiepte waar ze lagen.

Bemanning

De bemanning van een lichtschip bleef tot ver in de twintigste eeuw telkens een maand aan boord. Later was dat nog twee weken. Ze werden per schip aan- en afgevoerd. Hun taken voerden ze in ploegen uit. Hun opdracht bestond in hoofdzaak uit het onderhoud van het schip en de seininstallatie. Vanaf 1882 deed de bemanning ook meteorologische waarnemingen. Geleidelijk groeiden lichtschepen uit tot observatieschepen voor wetenschappelijk onderzoek op zee.

Van hout naar staal

Aanvankelijk waren lichtschepen houten vaartuigen met zeilen. Ze evolueerden naar stalen geklonken  schepen die meestal geen eigen voortstuwingsmotor hadden. Sleepboten brachten de lichtschepen naar hun positie. Omdat de lichtschepen op een vaste locatie verankerd lagen, stonden ze aangegeven op zeekaarten. De juiste positie houden vroeg, zeker bij stormweer, om een bekwame bemanning.

Het laatste lichtschip

Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren alle lichtschepen voor de Belgische kust gezonken. In het begin van de jaren 1950 bestelde het Bestuur van het Zeewezen drie nieuwe vaartuigen bij de Oostendse werf van Beliard Crighton. Eén was bestemd voor de Wandelaar, één voor de West-Hinder en één lag aan de kade als reserve. Van 1972 tot 1994 werd enkel de Westhinderbank nog met een bemand lichtschip aangeduid. In plaats van lichtschepen kwamen er elektrische lichtplatformen. De West-Hinder III is in Vlaanderen het laatste en best bewaarde lichtschip.

Lichtschepen vind je dus niet meer in België of Nederland. Ze zijn vervangen door goedkopere en geautomatiseerde lichtplatformen. Daarom is het zo belangrijk dat dit schip, de laatste van zijn generatie in België, kan bewaard blijven voor komende generaties  

Tijdens de avondseminarie van KGG op donderdag 27 november 2025 zal MPM een lezing geven over de Westhinder III. Diens goede staat van het schip, zijn unieke interieur, zijn intacte machinekamer en radiokamer bieden interessante leerstof voor iedereen die een professionele carrière in de scheepvaart beoogt.

Royal Belgian Institute of Marine Engineers